• 9581319000
  • info@paripurnananda.com



ఘృష్ణేశ్వర్ జ్యోతిర్లింగ దేవాలయం

59

Timings:

Opening hours: 6:00AM-9:00PM

Location: ఎల్లోరా గుహల సమీపంలో, వెర్నా గ్రామం, తాలూకా ఖుల్దాబాద్, జిల్లా ఔరంగాబాద్, మహారాష్ట్ర – 431102 భారతదేశం

పరిచయం

పౌరాణిక మహత్వం

ఘృష్ణేశ్వర్ జ్యోతిర్లింగ దేవాలయం మహారాష్ట్ర రాష్ట్రంలోని ఔరంగాబాద్ జిల్లాలో వెరుల్ (వేరుళ్) పట్టణంలో ఉన్న అత్యంత పవిత్రమైన శివ మందిరం , ఘృష్ణేశ్వర 12 జ్యోతిర్లింగాలలో చివరిది (దక్షిణ కైలాస అని కూడా పిలుస్తారు). ఇక్కడ దర్శనం చేసుకోవడంతో జ్యోతిర్లింగ దర్శనం పూర్తవుతుంది. మరియు ప్రపంచ ప్రసిద్ధ ఎల్లోరా గుహలకు కేవలం 1 కిలోమీటర్ దూరంలో ఉంది.

స్థాన వివరాలు

  • రాష్ట్రం: మహారాష్ట్ర
  • జిల్లా: ఔరంగాబాద్
  • పట్టణం: వెరుల్ (వేరుళ్)
  • దగ్గరి నగరం: ఔరంగాబాద్ (30 కి.మీ.)
  • ప్రధాన దేవత: భగవాన్ ఘృష్ణేశ్వర్ (శివుడు)
  • దేవీ: మా పార్వతి
  • ప్రత్యేకత: 12 మరియు చివరి జ్యోతిర్లింగం

మంత్రాలు మరియు స్తోత్రాలు

ముఖ్య మంత్రాలు:

  • మూల మంత్రం: "ఓం నమః శివాయ"
  • ఘృష్ణేశ్వర మంత్రం: "ఓం ఘృష్ణేశ్వరాయ నమః"
  • మృత్యుంజయ మంత్రం: "ఓం త్ర్యంబకం యజామహే..."

ప్రాతః స్మరణ మంత్రాలు:

కరాగ్రే వసతే లక్ష్మీః కరమధ్యే సరస్వతీ |

కరమూలే తు గోవిందః ప్రభాతే కరదర్శనమ్ ||

రుద్రాష్టకం:

నమామీశమీశాన నిర్వాణరూపం |

విభుం వ్యాపకం బ్రహ్మవేదస్వరూపమ్ ||

ఘృష్ణేశ్వర స్తోత్రం:

ఘృష్ణేశ్వర మహాదేవ కృపాలు మాం సదా శివ |

భక్తానుకంప దయాలో రక్షిణీ మాం సదాశివ ||

దర్శన సమయాలు:

  • వేసవికాలం (మార్చి-అక్టోబర్): ఉదయం 5:30 నుండి రాత్రి 9:30 వరకు
  • శీతాకాలం (నవంబర్-ఫిబ్రవరి): ఉదయం 6:00 నుండి రాత్రి 9:00 వరకు
  • పర్వదినాలలో: రాత్రంతా తెరిచి ఉంటుంది

చరిత్ర మరియు పురాణ కథలు శివ పురాణంలోని కథ: దేవగిరి పర్వతం (ప్రస్తుత దౌలతాబాద్) దగ్గర బ్రాహ్మణుడు సుధర్మ అనే వ్యక్తి నివసించేవాడు. అతని భార్య సుదేహ అత్యంత శివ భక్తురాలు. వారికి పిల్లలు లేకపోవడంతో సుదేహ భర్తను మరో వివాహం చేసుకోమని కోరింది. సుధర్మ ఘృష

ప్రత్యేక లక్షణాలు: • స్వయంభూ శివ లింగం (సహజంగా ఏర్పడిన శివ లింగం) • గర్భగృహంలో నిరంతర జలధార • దేవాలయ గోడలపై శిల్పకళ • మనోహరమైన గోపురం గోదావరి మహాత్మ్యం: • గోదావరి నది ప్రవాహ ప్రాంతంలో ఉండటంతో ఈ క్షేత్రం పుణ్యం కలిగించేదిగా పరిగణించబడుతుంది. శక్తిపీఠ సంబంధం: • దేవీ సతి అంగాలు వీడిన 51 స్థలాలలో ఒకటిగా కొందరు వర్ణిస్తారు పూజా విధానాలు దైనందిన పూజలు: • కాకాడ ఆరతి: ప్రాతఃకాలం 5:00 నుండి 6:00 వరకు నిర్వహిస్తారు. • మధ్యాహ్న ఆరతి: మధ్యాహ్నం 12:00 నుండి 1:00 వరకు నిర్వహిస్తారు. • ధూప ఆరతి: సాయంత్రం 6:00 నుండి 7:00 వరకు నిర్వహిస్తారు. • సంధ్యా ఆరతి: సాయంత్రం 7:00 నుండి 8:00 వరకు నిర్వహిస్తారు. ప్రత్యేక పూజలు: • రుద్రాభిషేకం: సోమవారాలు శాస్త్రోక్తంగా నిర్వహిస్తారు • లఘురుద్రం: ప్రత్యేక అవసరాలకు నిర్వహిస్తారు. • మహారుద్రం: ముఖ్య పర్వదినాలలో నిర్వహిస్తారు. • అభిషేకం: పాలు, తేనె, దహి, గంగాజలంతో నిర్వహిస్తారు. • అన్నదానం: ప్రతిరోజూ భక్తులకు నిర్వహిస్తారు. వారపు ప్రత్యేక పూజలు: • సోమవారం: రుద్రాభిషేకం • గురువారం: లక్ష్మీనారాయణ పూజ • శుక్రవారం: దేవీ పూజ • శనివారం: శని శాంతి పూజ ప్రధాన పర్వదినాలు మరియు ఉత్సవాలు మహాశివరాత్రి: అత్యంత ముఖ్యమైన పర్వదినం, లక్షలాది భక్తులు వస్తారు ,రాత్రంతా జాగారణ మరియు భజనలు , ప్రత్యేక అభిషేకాలు మరియు ఆరతులు నిర్వహిస్తారు. ఇతర ముఖ్య పర్వదినాలు: గుడిపాడ్వా, నవరాత్రి, కార్తీక పూర్ణిమ, దీపావళి, శ్రావణ సోమవారాలు వైభవోపేతంగా నిర్వహిస్తారు.

రాకపోకలు విమానంలో: • ఔరంగాబాద్ విమానాశ్రయం: 35 కి.మీ. (అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం) • ముంబై విమానాశ్రయం: 350 కి.మీ. • పుణె విమానాశ్రయం: 250 కి.మీ. రైలులో: • ఔరంగాబాద్ రైల్వే స్టేషన్: 30 కి.మీ. • జల్గాంవ్ రైల్వే స్టేషన్: 60 కి.మీ. • మనమాడ్ రైల్వే స

రాష్ట్రకూట కాలం: 8వ శతాబ్దంలో రాష్ట్రకూట రాజుల కాలంలో ఈ దేవాలయం నిర్మించబడింది. ఎల్లోరా గుహలతో సమకాలీనంగా అభివృద్ధి చెందింది. దేవాలయ నిర్మాణం మరియు వాస్తుశిల్పం నిర్మాణ శైలి: • కాలం: 18వ శతాబ్దం (ప్రస్తుత రూపం) • నిర్మాణ శైలి: మరాఠా-హేమాద్పంతీశైలి • రాయి: ఎర్రని బసాల్ట్ రాయి • పునర్నిర్మాణ: అహిల్యాబాయి హోల్కర్ (1785) వాస్తుశిల్ప లక్షణాలు: • గర్భగృహం: చతురస్రాకార గర్భగృహం • శిఖరం: 5 అంతస్తుల శిఖరం • మండపం: అందమైన స్తంభాలతో కూడిన మండపం • చెక్కడాలు: హిందూ దేవతల మనోహరమైన చెక్కడాలు • ప్రాకారం: దేవాలయ చుట్టూ ప్రాకారం